dedicode

Avrupa'dan 1 trilyonluk hamle, Türkiye'den yeni bir ses

Bu yazıda

  • 🧠 Microsoft ve Cloudflare'den "System One" karar modelleri
  • 🐈 Mistral'den 1 trilyon parametreli "le Chonk"
  • 🆓 Tek kişi, Claude ve Rust ile Adobe'ye meydan okudu
  • 🇹🇷 Patientdesk.ai yeni Türkçe seslendirme modelini yayınladı

🧠 Karar modelleri: Cevap yerine olasılık

  • Microsoft ve Cloudflare aynı hafta, metin üretmek yerine sadece karar veren modeller yayınladı.
  • Microsoft-Decision-1 (9 Ekim): Qwen3.5-9B üzerine eğitilmiş küçük bir model. Sohbet etmiyor, açıklama yazmıyor; evet/hayır, çoktan seçmeli ya da puanlama sorularına her seçenek için kalibre edilmiş bir olasılık döndürüyor. Destek talebi sınıflandırma, yönlendirme, önceliklendirme, ajan güvenlik kontrolleri ve yapay zeka çıktılarını puanlama için tasarlandı. Kaynak
  • Microsoft'a göre 36 testlik karşılaştırmada en yüksek doğruluğu aldı; GPT-6 Sol'dan 35 kat hızlı.
  • Cloudflare Clef-omni (9 Ekim): Open weights karar modeli; metin ve görselin yanında ses ve videoyu da okuyor. Qwen3-Omni-30B-A3B tabanlı. Kaynak

🐈 Avrupa'nın "Tombul Kedisi" Mistral Large 4 

  • Fransız firma Mistral, şimdiye kadarki en büyük modeli Mistral Large 4'ü, resmi lakabıyla "le Chonk"u önizleme olarak yayınladı. Kaynak
  • 1 trilyon parametreli, doğal çok modlu (metin + görsel girdi, metin çıktı) bir MoE modeli. 1 milyon token bağlam, 160'tan fazla dil.
  • Mistral'ın Avrupa'daki kendi veri merkezlerinde, yaklaşık iki ayda, binlerce Grace Blackwell GPU ile sıfırdan eğitildi. Mistral'a göre Çin dışındaki en güçlü açık ağırlıklı model; DeepSWE'de %62 ile DeepSeek V4 Pro (%57) ve Qwen 3.8 Max'in (%51) önünde. Kaynak

🆓 Tek kişi, Claude ve Rust: Adobe'nin ücretsiz kopyası

  • Atlanta'lı geliştirici Brandon Thomas, Claude Opus 5.5 yardımıyla Adobe'nin 7 popüler uygulamasının Rust ile yazılmış, ücretsiz ve açık kaynak alternatiflerini çıkardı. Kaynak
  • Sırada oyunlar var. Son iki haftada Claude Opus 5.5 gibi yapay zeka ajanlarıyla decompile edilen yüzlerce eski oyun tarayıcıda oynanabilir hale geldi. Aralarında Halo, GTA: Vice City ve Simpsons: Hit & Run var, bazıları neredeyse kusursuz çalışıyor. Modder'lar Elden Ring'e Minecraft'ı eklemek gibi oyun karışımları da yapıyor. Kaynak

🇹🇷 Alania-2

  • Türk kurucuların girişimi Patientdesk.ai, sıfırdan eğittiği 488M parametreli Türkçe seslendirme modeli Alania-2'yi tanıttı. Stil talimatları, tariften ses tasarlama ve onaylı ses klonlama. speech.patientdesk.ai'de hesapsız denenebiliyor ve ilk ay ücretsiz. Kaynak